Fa’aaloalogia, saogalemu, auai: faasoa faamoemoega e lagolago ai amioga a tamaiti a’oga - Gagana Samoa (Samoan)
On this page
- Auala e fa’aalia ai e tamaiti a’oga amioga fa’amoemoeina
- Auala e mafai ai ona fesoasoani matua ma tagata tausi
- Le auala e lagolagoina ai e a’oga tamaiti a’oga i le tausisia o amioga fa’amoemoeina
- O fea e mafai ona o atu i ai matua ma tausi tagata mo se fesoasoani
Fa’atasi, tatou te fauina ai a’oga saogalemu e aofia ai tagata uma, e a’oa’o ma ola manuia ai.
A galulue faatasi a’oga, aiga ma tamaiti a’oga, tatou te ‘ausia le taunuuga lelei. O nei faigapa’aga e taua tele i le fauina o si’osi’omaga o a’oga e lagolagoina ai tamaiti a’oga uma ina ia aofia, a’oa’o, ma ola manuia. A’o avea ai ma matua ma tagata tausi, e taua tele lou matafaioi i le fesoasoani i lau tama ina ia malamalama ma faamalie amioga fa’amoemoeina mo tagata uma.
Auala e fa’aalia ai e tamaiti a’oga amioga fa’amoemoeina
I a’oga, e iai le faamoemoega o tamaiti uma e fa’aaloalo, saogalemu ma auai. O nei amioga e fesoasoani i a’oga e avea ma nofoaga e mafai ai e tagata uma ona manuia.
E faamalieina e tamaiti a’oga ua amioga nei i le ola fa’aaloalo, saogalemu ma le auai.
Fa’aaloalo
- Mulimulita’i i fa’atonuga a faia’oga ma tulafono a le a’oga.
- Tausi lelei meatotino a le a’oga ma meatotino a isi.
- Fa’aaoga gagana fa’aaloalo.
Saogalemu
- Puipui i latou ma isi mai tulaga lamatia.
- Fa’ailoa atu pe saili se fesoasoani mai se tagata matua pe a fa’aletonu le faiga o oe po’o se isi.
- Aumai na’o mea saogalemu ma mea manaʻomia i le a’oga.
Auai
- Alu i le a’oga i aso uma, ia taunuu i le taimi e tatau ai, ma sauni mo le a’oa’oina.
- Auai, fai le mea sili ona lelei, ma fesili mo se fesoasoani pe a latou mo’omia.
- Silafia ma mulimulita’i i tulafono fa’avae a le a’oga, e aofia ai tulafono fa’avae a telefoni feavea’i.
Auala e mafai ai ona fesoasoani matua ma tagata tausi
E ala i le avea ma fa’ata’ita’iga ma fa’amalosiau e faia amioga lelei, e te fesoasoani e fausia tomai ma aga masani e mana’omia ona manuia ai lou alo i le a’oga. A galulue fa’atasi aiga ma a’oga, e mafai e tamaiti ona ‘ausia le mea sili i latou taumafaiga.
E mafai e matua ma tagata tausi ona fesoasoani e lagolago amio a latou fanau ina ia:
Fa’aaloalo
- Iloa tulafono a le a’oga ma lagolagoina i latou i le fale.
- Fai faata’ita’iga o le amio pulea i auala e tautala ai i faiaoga, aiga ma isi i fesaga’iga poo luga fo’i o le upega tafa’ilagi.
- Fa’aaoga auala a le a’oga e fa’ailoa ma fo’ia ai ni popolega i se taimi vave.
Saogalemu
- O le galulue fa’atasi ma le faia’oga pe a iai ni fa’afitauli a lau tama e malamalama ma fo’ia ai le mataupu.
- Ia mautinoa e iloa e lau tama e mafai ona talosaga mo se fesoasoani mai se tagata matua fa’atuatuaina i le a’oga.
- Ia mautinoa le nofo saogalemu o lau tama i luga o le upega tafa’ilagi i le talanoa lea iai latou ma faailoa vave ni popolega.
Auai
- Fesoasoani i lau tama ina ia auai i le a’oga i aso uma - e faitaulia aso uma.
- O le feso’ota’i atu i faiaoga ma galulue fa’atasi e lagolago ai le a’oa’oga ma le soifua manuia o lau tama.
- Talanoa ma lau tama e uiga i lona aso ma poo a ona lagona, ma fautuaina lo latou a’oa’oina i le maitauina lea o le latou taumafai ma le alualu aga’i i luma.
Matou te iloa o nisi tamaiti ma latou aiga o loo tauivi ma le auai atu i le a’oga poo le musu fo’i e a’oga. O nisi nei o puna’oa e mafai ona fesoasoani:
Le auala e lagolagoina ai e a’oga tamaiti a’oga i le tausisia o amioga fa’amoemoeina
I le a’oa’oina ma le fa’amalosia o amioga lelei, e fa’amautinoa ai e a’oga ni si’osi’omaga a’oa’oina lelei, saogalemu, ma tonu, taula’i atu i le a’oa’oga ma le soifua manuia.
E lagolago e a’oga aiga ma tamaiti e ala i le fa’aaloalo, saogalemu ma le auai.
Fa’aaloalo
- A’oa’oina ma fa’aali atu tulafono a le a’oga ma amioga lelei fa’amoemoeina i tamaiti a’oga.
- A’oa’oina manino, fa’ata’ita’iina, ma fa’ailoa le amio fa’aaloalo e tatau ona iai.
- Galulue fa’atasi ma le agaga lelei ma tamaiti a’oga, matua, ma i latou o lo’o tausia.
Saogalemu
- Ia manino tulafono ma faiga fa’atino e puipuia ai sauaga ma tali atu i ai, ma fa’amautinoa le saogalemu o tamaiti a’oga.
- O le ofoina atu o ni lagolago fa’aopoopo mo tamaiti a’oga i se auala faaeteete, ma le lagolagoina o i latou e fa’ailoa atu ma talosaga se fesoasoani.
- Fa’ailoa ma le fa’aeteete ma foia fa’afitauli e fa’atumauina ai se siosiomaga fa’aletino, fa’aagafesootai ma fa’aleaganuu saogalemu mo le a’oga.
Auai
- Fa’ao’oina atu o a’oa’oga fa’avae i fa’amaoniga ma e aofia ai tagata uma, e tali atu i mana’oga o tamaiti a’oga uma.
- Fa’amalosiau i tamaiti a’oga e mafai ona latou saunoa i ni fa’ai’uga e a’afia ai lo latou a’oa’oga ma le olaga i le a’oga.
- Fausiaina so’otaga malosi ma le faatuatuaina ina ia lagona e tamaiti a’oga uma lo latou amana’ia, fa’alogoina, ma le taua.
O lo’o saunia e le Matagaluega o A’oa’oga ni punaoa ma ni lagolago mo a’oga e fausia ai amioga lelei a tamaiti a’oga ma fa’alautele ai mafutaga lelei i le va o a’oga, tamaiti a’oga, ma aiga.
O fea e mafai ona o atu i ai matua ma tausi tagata mo se fesoasoani
Afai e popole i le soifua manuia, amioga, po’o le saogalemu o lau tama, e mafai ona e:
- Talanoa i le faia’oga a lau tama po’o le tagata fa’apitoa ua tofia i le la’asaga muamua, ma mulimulita’i i le faiga fa’atino a le a’oga mo le fa’ailoa atu o ni popolega.
- Fesili i le a’oga mo se fesoasoani po’o se fautuaga – e mafai ona latou fa’afeso’ota’i atu oe i le aufaigaluega mo le soifua manuia po’o auaunaga fa’apitoa.
- Faafeso’ota’i le ofisa faaitulagi a le Matagaluega o Aoga pe a e mana’omia nisi fesoasoani atili.
E maua fo’i puna’oa nei:
- Faapotopotoga o le Tausiga o Fanau – tuuina atu fautuaga mo matua o tamaiti tausaga-a’oga, ae le’i talavou ma talavou.
- eSafety Commissioner – fautuaga mo matua ma tausi tagata e fesoasoani e tausi le saogalemu o tamaiti i luga o upega tafailagi.
- Laina fesoasoani Lipoti le Faailoga Tagata – su’esu’e auala e lipotia ai le faailoga tagata poo le faailoga ekalesia i totonu o a’oga.
- Bully Stoppers – fautuaga mo matua ma tausi tagata e uiga i sauaga.
Updated 27 March 2026
About the VIC Government
- The Premier and ministers
- Find a Vic Gov department, agency or service
- Strategies and policies
- Inquiries and royal commissions
Grants and programs
Jobs and careers
Arts, culture and heritage
Business and the workplace
- Mentally Healthy Workplaces Framework
- Portable Long Service Authority
- Victoria’s racing industry
- Workforce Inspectorate Victoria
- Liquor licensing, sale and supply
Communities
- Children
- First Peoples - State Relations
- Finding records
- Gender equality & women’s leadership
- LGBTIQA+ equality
- Multicultural communities
- Seniors Online
- Veterans support and commemoration
- Volunteering in Victoria
- Youth Central
Education and training
- Victorian Early Childhood Regulatory Authority
- Early childhood education – information for professionals
- Kinder: Best Start, Best Life
- Education – information for parents
- Schools.Vic - information for schools
- Education grants, programs, awards and events
- PROTECT
- TAFE, training and universities sector
- TAFE Victoria
- Victorian Skills Authority
- Apprenticeships Victoria
- Learn Local
Environment, water and energy
Finance and economy
Health and social support
- Family violence reform
- NDIS Worker Screening Check
- NDIS and disability services and support in Victoria
- Patient Review Panel
- Transforming Trauma Victoria
Housing and property
Law and justice
- Adoption
- Births, deaths and marriages
- Honorary justices
- Machete ban
- Safeguarding Victorians against terrorism
- Stolen Generations Reparations Package
- Victims of Crime
- Victorian Racing Tribunal
Safety and emergencies
- Emergency Recovery Victoria
- Victorian Emergency Relief and Recovery Foundation
- Emergency Recovery Resource Portal
- How well do you know fire
- Fire Services Reform
- Water safety
- Marine Search and Rescue
Science and technology
- Data sharing and open data
- Data.vic - discover and access Vic Gov open data
- Developer.Vic - portal for API developers
- Go.vic URL shortener
- Vic Gov IT project dashboard
- Victoria’s free public wi-fi network
- Cyber security in the Victorian Government
Sport and recreation
Traffic and transport
- Cameras Save Lives
- Transport Fines
- Getting Around
- Transport Planning
- Transport Future
- Climate Change and transport
- Future Directions For Transport
- Transport projects
- Ports and Freight
Working in the Victorian Government
- Single Digital Presence home
- Accommodation and Library Services
- Executive employment in the Victorian public sector
- Budget, procurement and funding
- Careers in the Victorian Government
- Council and Regulator Toolkit
- Guidelines for working in government
- Join a government network
- Standards and guidelines
- VicFleet CarPool
- Victorian Government style guide