Mini vic.gov.au

This is a low bandwidth version of vic.gov.au. Contents may not be up to date. © Copyright State Government of Victoria

Giới thiệu về Huấn luyện Cảm xúc (Introduction to Emotion Coaching - Vietnamese)

https://player.vimeo.com/video/1044555894

Giới thiệu về Huấn luyện Cảm xúc (Introduction to Emotion Coaching - Vietnamese)

(tiếng nhạc tươi vui)

Hello, tôi là Giáo sư Sophie Havigurst,

tâm lý gia lâm sàng về trẻ em

và là một trong những tác giả

của Chương trình Nuôi dạy Con cái: Điều chỉnh cho Trẻ tuổi Teen.

Hello, Tôi là Bác sĩ Christian Kehoe,

tâm lý gia học thuật,

và là một trong những tác giả của Chương trình Điều chỉnh cho Trẻ tuổi Teen.

ý tưởng về huấn luyện cảm xúc.

Là cha mẹ và người chăm sóc trẻ

chúng ta đóng vai trò thực sự quan trọng

trong việc định hình trí tuệ cảm xúc của trẻ ở tuổi thiếu niên.

Hiểu được vai trò của huấn luyện cảm xúc

để hỗ trợ thanh thiếu niên phát triển

các kỹ năng điều chỉnh và hiểu rõ về cảm xúc của họ

là một phần quan trọng trong vai trò chăm sóc của chúng tôi.

Có một số cách thức để trẻ ở tuổi thiếu niên

học hỏi về mặt cảm xúc.

Đầu tiên, đó là việc chúng ta làm mẫu cho cách diễn đạt,

quản lý và thấu hiểu cảm xúc của mình.

Trẻ quan sát, trẻ học hỏi từ chúng ta.

Thứ hai, cách thức bạn phản ứng

đối với những cảm xúc của con mình

hãy để cho trẻ biết rằng bạn chấp nhận

hoặc không tán thành những cảm xúc của trẻ.

Thứ ba, việc bạn huấn luyện,

hoặc hướng dẫn con mình

để chúng hiểu và quản lý cảm xúc thực sự có thể định hình

và xây dựng kỹ năng trí tuệ về mặt cảm xúc của trẻ.

Có rất nhiều cuộc nghiên cứu đã tìm hiểu

cách bạn tương tác về mặt cảm xúc với con cái ở tuổi thiếu niên

ảnh hưởng như thế nào đến trí tuệ cảm xúc của trẻ.

Nghiên cứu từ Đại học Washington ở Seattle

của John Gottman, Lynn Fainsilber Katz và Carole Hooven,

được thực hiện vào những năm 1990

đã cung cấp một nền tảng thực sự hữu ích để chúng ta hiểu

rằng khi cha mẹ sử dụng một cách thức hỗ trợ trẻ

để học về cảm xúc của trẻ mà được gọi là huấn luyện cảm xúc,

việc này thực sự tạo điều kiện cho trẻ

học được kỹ năng về trí tuệ cảm xúc.

Nó giống như trường hợp của huấn luyện viên thể thao,

cha mẹ sử dụng cách thức giao tiếp với con cái ở tuổi thiếu niên

để giúp trẻ xây dựng kỹ năng về trí tuệ cảm xúc.

Kể từ khi Gottman và đồng nghiệp bắt đầu

nghiên cứu, nhiều nhà nghiên cứu đã tìm thấy việc huấn luyện cảm xúc

thực sự quan trọng để giúp trẻ em, thanh thiếu niên

học được những kỹ năng về trí tuệ cảm xúc này.

Vậy chúng ta hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn một chút

về huấn luyện cảm xúc là gì?

Vì vậy, huấn luyện cảm xúc là một cách thức tương tác với

con cái ở tuổi thiếu niên, trong đó bạn chú trọng vào cảm xúc của trẻ

trước khi chú trọng vào hành vi của trẻ,

đồng thời giúp trẻ hiểu rõ

và vượt qua những cảm xúc của mình.

Vì vậy, việc huấn luyện cảm xúc cho trẻ ở tuổi thiếu niên bao gồm năm bước.

Bước đầu tiên là nhận biết cảm xúc của

con cái ở tuổi thiếu niên,

đặc biệt nếu cảm xúc ở cường độ thấp hơn,

chẳng hạn như hơi cáu kỉnh,

hơi thất vọng hoặc bực bội.

Thông thường, trẻ ở tuổi thiếu niên phải thực sự bộc lộ mãnh liệt cảm xúc của mình

thì chúng ta mới thực sự chú ý đến chúng.

Bước thứ hai là nhìn thấy các cảm xúc này

như là thời điểm để kết nối và dạy dỗ hoặc hướng dẫn trẻ

để trẻ có thể học hỏi qua việc trải nghiệm các cảm xúc này.

Bước thứ ba là lắng nghe và chấp nhận

cảm xúc của trẻ với sự đồng cảm

nhưng đừng phán xét trẻ.

Bước thứ tư là giúp con cái ở tuổi thiếu niên

mô tả cách em cảm nhận có lẽ là qua việc đặt tên cho những cảm xúc của em.

Và cuối cùng, nếu phù hợp để áp dụng, bước thứ năm là

giúp trẻ giải quyết vấn đề,

hoặc thậm chí thương lượng một số ranh giới hoặc đặt ra giới hạn nếu cần.

Điều này nghe có vẻ khá đơn giản,

nhưng thực ra không dễ thực hiện,

đặc biệt là trong thời điểm bạn

hoặc con bạn thực sự mất kiểm soát.

Huấn luyện cảm xúc sẽ dễ thực hiện hơn khi bạn bình tĩnh

và có thời gian để sử dụng năm bước này.

Nếu bạn thực sự bực bội, tức giận hoặc lo lắng hoặc quá buồn bã,

điều tốt nhất trước tiên là tạm ngừng,

hít thở sâu và dành một ít thời gian để thư giãn.

Huấn luyện cảm xúc không được phổ biến.

Thay vào đó, trong nhiều nền văn hóa

người ta thường bác bỏ cảm xúc.

Cha mẹ của nhiều người trong chúng ta đã từng bác bỏ cảm xúc của chúng ta

trong trường hợp chúng ta bị chỉ trích khi chúng ta bộc lộ cảm xúc,

hoặc những người chăm sóc cố gắng giải quyết vấn đề của chúng ta,

hoặc nói với chúng ta rằng không có gì phải lo lắng cả

mà không thực sự thừa nhận những cảm xúc của chúng ta.

Vì vậy, nó có thể khiến bạn dễ dàng

gạt bỏ cảm xúc của con mình

và ngăn chặn mọi nỗ lực con bạn làm

để chia sẻ cảm xúc của chúng.

Nếu bạn là người gạt bỏ cảm xúc,

bạn có thể không nói về cảm xúc đó.

Thay vào đó, bạn có thể cố gắng đánh lạc hướng trẻ ra khỏi cảm xúc của chúng.

hoặc đi thẳng vào giải thích

hoặc chỉ trấn an.

Bạn có thể luôn cố gắng sửa chữa vấn đề của trẻ,

hoặc cho trẻ lời khuyên,

hoặc bạn có thể chỉ trích

cách thể hiện cảm xúc của con bạn,

và phản ứng lại từ cảm giác tổn thương hoặc tức giận của chính bạn.

Vậy, hãy xem xét ví dụ về một thiếu niên bước vào phòng

và nói rằng con vừa phát hiện là không có người bạn nào

của con sẽ đến cùng trường với con.

Nếu bạn tỏ ra thờ ơ và coi thường cảm xúc của con mình,

bạn có thể phản ứng đối với nỗi buồn của trẻ bằng cách biểu lộ sự ấm áp

và đưa ra lời khuyên,

nhưng lại hoàn toàn gạt bỏ cảm xúc của trẻ qua những câu đại loại như sau:

Ồ, con sẽ ổn thôi.

Con sẽ có nhiều bạn bè mới,

hoặc con đừng lo lắng, những đứa trẻ khác cũng như vậy,

hoặc bạn có thể nói: không đúng.

Sam sẽ học cùng trường với con, hoặc

thay vì tránh né cảm xúc của trẻ, bạn cố

bảo vệ chúng khi nói: “Ồ, không, để xem

chúng ta có thể đổi trường được không.

Đôi khi thấy con thất vọng khiến chúng ta muốn nhượng bộ

để những cảm xúc đó biến mất,

hoặc bạn có thể phản ứng bằng cách gay gắt hơn với trẻ.

Chính bạn cảm thấy khó chịu hoặc lo âu.

Nào, ngừng phàn nàn.

Con thật may mắn khi được học ở một ngôi trường tốt như vậy.

Vậy, những đáp ứng gạt bỏ cảm xúc này

không giúp thanh thiếu niên trong việc

học hỏi để hiểu được cảm xúc của mình

và kiểm soát các thăng trầm của cuộc sống.

Thay vào đó, cuộc nghiên cứu cho thấy việc huấn luyện cảm xúc

là một cách có hiệu quả nhiều hơn trong việc giúp trẻ ở tuổi thiếu niên

học được các kỹ năng về trí tuệ cảm xúc này.

chúng ta sẽ tiếp cận vấn đề này theo một cách thức rất khác biệt.

Vì vậy, nếu con bạn bước vào phòng và nói:

Con vừa tìm ra không có người bạn nào

của con sẽ đến cùng trường với con.

Bạn có thể sử dụng năm bước của huấn luyện cảm xúc.

Và trước hết, đây là thời điểm

bạn trở nên nhận thức được cảm xúc của con mình,

đặc biệt khi cảm xúc ở cường độ

thấp hơn như trong trường hợp này.

Bạn có thử nghĩ về cảm xúc

nằm phía sau những điều mà trẻ vừa nói với bạn không?

Có lẽ trẻ đang cảm thấy buồn bã

và lo lắng vì là người duy nhất ở trường mới.

Trẻ có thể muốn rằng em sẽ đến một trường khác

để học cùng với bạn bè của em

và điều này có thể gây ra cảm giác phật ý bực bội

và sợ hãi về việc học một mình.

Trẻ có thể tức giận với bạn.

Bây giờ, bước hai là xem cảm xúc của trẻ

là cơ hội để kết nối và dạy dỗ.

Và đây là lúc bạn có thể tự nghĩ liệu việc này có phải là một cơ hội

để huấn luyện cảm xúc cho trẻ không?

Tôi có thể bộc lộ cảm xúc ra sao và tôi có thể giúp con mình bằng cách nào?

Bạn có thể tự nghĩ,

có lẽ tôi có thể hỏi trẻ cùng ngồi trên ghế sofa với tôi

để trò chuyện thêm về vấn đề này.

Và bước ba được áp dụng là lúc mà bạn thực sự nói về điều gì đó

để con bạn biết rằng

bạn đang lắng nghe,

và đây là thời điểm bạn lắng nghe

và chấp nhận cảm xúc của trẻ với sự đồng cảm.

Vì vậy, tại thời điểm này, vấn đề không phải là trẻ đúng hay sai.

Bạn có thể chỉ cần cho con bạn có thêm chút không gian,

để trẻ có thể kể cho bạn nhiều hơn

về những gì đã xảy ra.

Bạn chỉ cần di chuyển lại gần một chút,

và có thể nói: ồ không, đó quá khó.

Không biết có ai cùng học ở trường mới với con không.

Đó là bạn đang thực sự đồng cảm và bạn đang hiểu được cảm xúc của trẻ.

Và bước bốn được áp dụng là lúc bạn có thể giúp con mình

mô tả cách em cảm nhận qua việc đặt tên cho những cảm xúc của em.

Vì vậy, đây là lúc bạn có thể nói rằng con có vẻ thực sự lo lắng,

và có thể con buồn một chút vì

không có bạn bè của mình.

Và điều này có thể giúp trẻ nói về cảm xúc của mình,

nhưng bạn có thể cần phải tạm dừng và thực hiện tiến trình này thật chậm.

Trẻ ở tuổi thiếu niên thường cần

nhiều thời gian để diễn đạt những gì đang xảy ra với các em.

Và sau khi bạn đã lắng nghe được một lúc

thì đây có thể là thời điểm thích hợp để bạn chuyển sang bước thứ năm,

và đây là lúc bạn có thể giúp con mình giải quyết vấn đề.

Thường thì điều này bắt đầu bằng việc hỏi con bạn với những câu hỏi mở.

Kiểu như, thật khó cho con

khi con phải làm điều gì đó mà con không muốn.

Con có tự hỏi mình nên làm gì không?

Con nghĩ con có thể giữ liên lạc

với bạn cũ của mình bằng cách nào? Con sẽ làm gì để thực hiện dễ dàng hơn?

Vậy, huấn luyện cảm xúc là một cách thức

thực sự hữu ích để giúp trẻ ở tuổi thiếu niên vượt qua khó khăn,

cũng như những trải nghiệm của cuộc sống đầy thử thách,

trong giai đoạn đầu ở tuổi thiếu niên,

cũng như giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu vào trung học là

giai đoạn đặc biệt có quá nhiều thay đổi

và qua nhiều cảm xúc mạnh mẽ.

Bạn có thể sử dụng việc huấn luyện cảm xúc

để hỗ trợ con cái ở tuổi thiếu niên

vượt qua các trải nghiệm và phản ứng này.

Bây giờ, bạn không phải sử dụng phương pháp huấn luyện cảm xúc mọi lúc,

nhưng điều tốt nhất là bạn có thể muốn

sử dụng năm bước này ít nhất một lần

khi con bạn trải qua những cảm xúc.

Gottman và các đồng nghiệp của ông tìm thấy rằng trẻ nhỏ và trẻ ở tuổi thiếu niên

học được nhiều lợi ích từ việc cha mẹ các em sử dụng huấn luyện cảm xúc

ít nhất 30 đến 40% thời gian khi các em trải qua cảm xúc.

Tuy nhiên, bạn cần phải ở đúng thời điểm để áp dụng

phương pháp huấn luyện cảm xúc này.

Đôi khi thời điểm không phù hợp

để bạn áp dụng huấn luyện cảm xúc

và bạn có thể cần phải ra khỏi nhà.

Ngoài ra, khi bạn bực bội,

đó là lúc mà bạn cần phải tạm dừng

và bạn sẽ quay lại trò chuyện với con mình sau đó

khi bạn cảm thấy bình tĩnh hơn một chút.

Và vào những lúc khác,

bạn có thể chọn không chú trọng vào những cảm xúc

trong lúc nóng giận

bởi vì bạn chỉ cần trả lời một số câu hỏi

hoặc giải quyết vấn đề.

Và trong tình huống như vậy,

bạn có thể chỉ cần tìm hiểu xem con mình cần gì,

trẻ cần làm gì để đến trường

hoặc làm thế nào để giải quyết khủng hoảng về tình bạn của con cái trước mắt,

nhưng thường thì bạn có thể quay lại vấn đề này sau đó

khi có thời gian phù hợp cho bạn và con cái ở tuổi thiếu niên

khi cả hai đều bình tĩnh hơn một chút.

Và sau đó bạn có thể sử dụng năm bước của huấn luyện cảm xúc

để giúp con bạn suy ngẫm về

tình huống cảm xúc mà bạn có.

Và điều này thực sự giúp trẻ xử lý những cảm xúc

mà em đã trải qua.

Một trong những cách tốt nhất để hiểu về huấn luyện cảm xúc

là xem xét nó khi nó tương phản với việc gạt bỏ cảm xúc.

Hãy xem đoạn video quay cảnh người cha và cô con gái

trò chuyện về ngày chuyển trường.

Trong lần tương tác đầu tiên,

người cha tỏ ra thờ ơ về mặt cảm xúc.

Trong lần tương tác thứ hai, ông ấy đang thực hiện huấn luyện cảm xúc.

Chú ý xem cách tương tác ảnh hưởng đến

người cha và con gái ở mỗi lần tương tác,

đồng thời tìm xem bạn có thể nhận thấy

năm bước huấn luyện cảm xúc hay không.

(nhạc nhẹ nhàng)

Updated 21 August 2025



About the VIC Government

Grants and programs

Jobs and careers

Arts, culture and heritage

Business and the workplace

Communities

Education and training

Environment, water and energy

Finance and economy

Health and social support

Housing and property

Law and justice

Safety and emergencies

Science and technology

Sport and recreation

Traffic and transport

Working in the Victorian Government